Martwe dusze

Cziczikow zjawia się w prowincjonalnym mieście, zjednuje sobie miejscowe towarzystwo i objeżdża okolicznych właścicieli ziemskich. Proponuje im osobliwy interes: odkupienie chłopów zmarłych od ostatniego spisu, którzy wciąż figurują w rejestrach i kosztują panów podatek. Od majątku do majątku przesuwają się skąpiec, gbur, nieufna wdowa i marzyciel, aż miasto zaczyna się zastanawiać nad swoim gościem. Powieść bada chciwość i kraj, który zdradzają jego drobne układy. Gogol tworzy z tego komiczną galerię, przechodzącą stopniowo w moralny spis.