De psychiater

Terug uit Europa vestigt dokter Simão Bacamarte zich in het stadje Itaguaí, in Brazilië, en sticht daar later een gesticht, het Groene Huis, om de waanzin wetenschappelijk te bestuderen. Zijn criteria worden week na week ruimer: eerst een aanzienlijk burger, dan zoveel inwoners dat het gesticht uiteindelijk vier vijfde van de stad opsluit; daarna zijn het de redelijkste mensen die achter de tralies belanden. De stad raakt verontrust en komt in opstand, terwijl de geleerde zijn bewijsvoering voortzet. Dit korte verhaal verkent de grenzen van de rede en de macht van wie ze trekt. Machado de Assis maakt er een koele satire van, waarin de ironie de plaats van de diagnose inneemt.