La Reĝo en Flava

DE HERSTELLER VAN REPUTATIES

LA RIPARISTO DE REPUTACIOJ

I

I

“Ne raillons pas les fous;

“Ne raillons pas les fous;

leur folie dure plus longtemps que la nôtre....

leur folie dure plus longtemps que la nôtre....

Voila toute la différence.”

Voila toute la différence.”

Tegen het einde van het jaar 1920 had de regering van de Verenigde Staten het programma vrijwel voltooid

Ĉirkaŭ la fino de la jaro 1920 la Registaro de Usono estis praktike plenuminta la programon,

dat tijdens de laatste maanden van president Winthrops bestuur was aangenomen.

akceptitan dum la lastaj monatoj de la administrado de Prezidanto Winthrop.

Het land was ogenschijnlijk rustig.

La lando ŝajne estis trankvila.

Iedereen weet hoe de kwesties van het tarief en de arbeid werden opgelost.

Ĉiuj scias, kiel la demandoj pri Tarifo kaj Laboro estis solvitaj.

De oorlog met Duitsland,

La milito kontraŭ Germanio,

voortgekomen uit de inbezitneming van de Samoa-eilanden door dat land,

okazinta pro la forpreno de la Samoaj Insuloj de tiu lando,

had geen zichtbare littekens op de republiek achtergelaten,

ne lasis videblajn cikatrojn sur la respubliko,

en de tijdelijke bezetting van Norfolk door het binnengevallen leger was vergeten in de vreugde over de herhaalde overwinningen op zee,

kaj la provizora okupado de Norfolk fare de la invada armeo estis forgesita en la ĝojo pro ripetitaj marbatalaj venkoj,

en over de daaropvolgende belachelijke benarde toestand van generaal Von Gartenlaubes troepen in de staat New Jersey.

kaj pro la posta ridinda embaraso de la trupoj de Generalo Von Gartenlaube en la Ŝtato Nov-Ĵerzejo.

De investeringen op Cuba en Hawaï hadden honderd procent opgebracht, en het gebied Samoa was zijn kosten als kolenstation dubbel en dwars waard.

La kubaj kaj havajaj investoj estis pagintaj cent procentojn, kaj la teritorio Samoo bone valoris sian koston kiel karbostacio.

Het land bevond zich in een voortreffelijke staat van verdediging.

La lando estis en superba stato de defendo.

Elke kuststad was rijkelijk van landversterkingen voorzien;

Ĉiu marborda urbo estis bone provizita per terfortikaĵoj;

het leger, onder het vaderlijke oog van de Generale Staf,

la armeo, sub la patra okulo de la Ĝenerala Stabo,

georganiseerd volgens het Pruisische stelsel,

organizita laŭ la prusa sistemo,

was uitgebreid tot 300.000 man,

estis pligrandigita ĝis 300,000 homoj,

met een territoriale reserve van een miljoen;

kun teritoria rezervo de miliono;

en zes prachtige eskaders van kruisers en slagschepen patrouilleerden op de zes stations van de bevaarbare zeeën,

kaj ses grandiozaj eskadroj de krozŝipoj kaj batalŝipoj patrolis la ses staciojn de la navigeblaj maroj,

waarbij een stoomreserve overbleef die ruimschoots toereikend was om de eigen wateren te beheersen.

lasante vapor-rezervon abunde taŭgan por regi la hejmajn akvojn.

De heren uit het Westen waren er eindelijk toe gebracht te erkennen dat een school voor de opleiding van diplomaten even noodzakelijk was als rechtsscholen voor de opleiding van advocaten;

La sinjoroj el la Okcidento estis fine devigitaj agnoski, ke kolegio por la trejnado de diplomatoj estas tiel necesa kiel juraj fakultatoj por la trejnado de advokatoj;

bijgevolg werden wij in het buitenland niet langer vertegenwoordigd door onbekwame patriotten.

sekve ni ne plu estis reprezentataj eksterlande de nekompetentaj patriotoj.

De natie was welvarend;

La nacio prosperis;

Chicago,

Ĉikago,

een ogenblik verlamd na een tweede grote brand,

momente paralizita post dua granda incendio,

was uit zijn puin herrezen,

estis leviĝinta el siaj ruinoj,

wit en keizerlijk,

blanka kaj imperia,

en schoner dan de witte stad die in 1893 als zijn speelgoed was opgetrokken.

kaj pli bela ol la blanka urbo konstruita kiel ĝia ludilo en 1893.

Overal verving goede architectuur de slechte,

Ĉie bona arkitekturo anstataŭis la malbonan,

en zelfs in New York

kaj eĉ en Novjorko

had een plotselinge hunkering naar welvoeglijkheid een groot deel van de bestaande gruwelen weggevaagd.

subita sopiro al deco forbalais grandan parton de la ekzistantaj hororoj.

Straten waren verbreed,

Stratoj estis plilarĝigitaj,

behoorlijk bestraat en verlicht,

konvene pavimitaj kaj lumigitaj,

bomen waren geplant,

arboj estis plantitaj,

pleinen aangelegd,

placoj aranĝitaj,

verhoogde spoorbanen afgebroken en ondergrondse banen gebouwd om ze te vervangen.

altaj fervojkonstruaĵoj detruitaj kaj subteraj vojoj konstruitaj por anstataŭi ilin.

De nieuwe regeringsgebouwen en kazernes waren fraaie stukken bouwkunst,

La novaj registaraj konstruaĵoj kaj kazernoj estis belaj arkitekturaj verkoj,

en het lange stelsel van stenen kaden dat het eiland geheel omringde, was omgetoverd in parken die voor de bevolking een ware zegen bleken.

kaj la longa sistemo de ŝtonaj kajoj, kiu tute ĉirkaŭis la insulon, estis transformita en parkojn, kiuj montriĝis vera beno por la loĝantaro.

Het subsidiëren van de staatsschouwburg en de staatsopera bracht zijn eigen loon.

La subvenciado de la ŝtata teatro kaj de la ŝtata opero alportis sian propran rekompencon.

De Nationale Academie voor Vormgeving van de Verenigde Staten leek sterk op Europese instellingen van dezelfde aard.

La Usona Nacia Akademio de Desegnarto tre similis al eŭropaj institucioj de la sama speco.

Niemand benijdde de minister van Schone Kunsten,

Neniu enviis al la Ministro pri Belartoj

noch zijn zetel in het kabinet, noch zijn portefeuille.

nek lian kabinetan pozicion nek lian tekon.

De minister van Bosbouw en Wildbescherming had het veel gemakkelijker,

La Ministro pri Arbaroj kaj Ĉasbesta Protekto havis multe pli facilan taskon,

dank zij het nieuwe stelsel van de Nationale Bereden Politie.

danke al la nova sistemo de Nacia Rajdpolico.

Wij hadden goed geprofiteerd van de laatste verdragen met Frankrijk en Engeland;

Ni bone profitis el la plej novaj traktatoj kun Francio kaj Anglio;

de uitsluiting van in het buitenland geboren Joden als maatregel van zelfbehoud,

la ekskludo de eksterlande naskitaj judoj kiel memkonserva rimedo,

de vestiging van de nieuwe onafhankelijke negerstaat Suanee,

la fondo de la nova sendependa negra ŝtato Suanee,

het beteugelen van de immigratie,

la bridado de la enmigrado,

de nieuwe wetten betreffende de naturalisatie,

la novaj leĝoj pri naturalizado,

en de geleidelijke centralisatie van de macht in de uitvoerende tak droegen alle bij tot nationale rust en welvaart.

kaj la laŭgrada centralizo de la povo en la ekzekutivo — ĉio kontribuis al nacia kvieto kaj prospero.

Toen de regering het indianenvraagstuk oploste en eskaders indiaanse verkenners te paard in inheemse dracht in de plaats kwamen van de zielige organisaties die een vorige minister van Oorlog aan de staart van uitgeklede regimenten had geknoopt,

Kiam la Registaro solvis la indianan problemon kaj eskadroj de indianaj kavaleriaj skoltoj en indiĝena kostumo anstataŭis la kompatindajn organizojn, kiujn iama Ministro pri Milito estis alkroĉinta al la vosto de skeletigitaj regimentoj,

slaakte de natie een diepe zucht van verlichting.

la nacio eligis longan ĝemon de senŝarĝiĝo.

Toen,

Kiam,

na het kolossale Congres der Godsdiensten,

post la kolosa Kongreso de Religioj,

dweepzucht en onverdraagzaamheid ten grave werden gedragen en goedheid en naastenliefde de strijdende sekten begonnen samen te brengen,

fanatikeco kaj netoleremo estis metitaj en siajn tombojn kaj bonkoreco kaj karitato komencis kuntiri la militantajn sektojn,

dachten velen dat het duizendjarig rijk was aangebroken,

multaj opiniis, ke la milenio alvenis,

althans in de nieuwe wereld, die per slot van rekening een wereld op zichzelf is.

almenaŭ en la nova mondo, kiu ja finfine estas mondo per si mem.